Narodni muzej Crne Gore na Cetinju je složena muzejska ustanova u čijem sastavu posluje pet posebnih muzejskih jedinica: Dvor kralja Nikole (nekadašnji Državni muzej), Umjetnički muzej, Istorijski muzej, Etnografski muzej i Muzej Petra II Petrovića Njegoša. Sve ove muzejske jedinice smještene su na Cetinju u zdanjima koja su vaani kulturno-istorijski spomenici: u dvorskoj rezidenciji kralja Nikole, zgradi Vladinog doma, u Biljardi, u zgradi nekadašnjeg Srpskog poslanstva. Osim muzejskih jedinica na Cetinju, u sastavu Narodnog muzeja CG posluje i Rodna kuća Petra II Petrovića Njegoša na Njegušima, selu udaljenom od Cetinja dvadesetak kilometara, iz kojeg inače potiče dinistaja Petrović Njegoš, koja je vladala Crnom Gorom u periodu od 1697-1916 godine.
Jasne tragove sakupljanja muzealija na terenu sadašnje Crne Gore možemo slijediti od kraja XV vijeka, od vremena uspostavljanja Cetinja kao političkog i duhovnog središta Crne Gore. U tada sagrađenim rezidencijama Ivana Crnojevića i vranjinskog Mitropolita postojale su bogate riznice kulturno-istorijskog blaga i arhivski i književni fond, kao i zbirka crkvenih objekata vezanih za djelovanje Cetinjskog manastira.
Od XVI do XVIII vijeka sakupljačku aktivnost treba poglavito vezati za crnogorske mitropolite, a karakter prikupljenih predmeta upućuje prije svega na crkvenu istoriju.
Od kraja XVIII vijeka, posebno od velikih pobjeda nad Turcima na Martinićima i Krusima 1796. godine, sakupljen je i ratni materijala: zastave, oružje, odlikovanja. Upravo zbirka ovog ratnog materijala, dopunjavana i u kasnijim vremenima, tokom čitavog XIX vijeka ima izuzetno značajno mjesto i u aktuelnim postavkama Narodnog muzeja (Dvor kralja Nikole, Istorijski muzej, Muzej Petra II Petrovića Njegoša).
Već od vremena Petra II Petrovića Njegoša, od 1838.godine kada je Biljarda postala vladarski dvor, najreprezentativniji dio ovog prevashodno ratnog materijala bio je izložen u pojedinim odajama ovih zdanja.
Inicijativu da se osnuje pravi muzej, u današnjem smislu riječi, otkrivamo, krajem sedamdesetih godina XIX vijeka, a potom nešto decidnije 1893. prilikom obilježavanja 400 godina Crnojevića štamparije, da bi institucija, konačno, bila i formalno utemeljena 1896, godine kada je donijet Zakon o Knjaževskoj crnogorskoj biblioteci i muzeju.
Tokom više od 100 godine postojanja, Muzej je dijelio sudbinu zemlje, prolazeći kroz teška iskušenja čiji su vrhunci nekoliko ratova.
U ovom muzejskom kompleksu pohranjeni su najznačajniji materijalni i duhovni tragovi egzistencije crnogorskoga naroda, a djelimično i ostalih naroda koji žive na teritoriji današnje Crne Gore. Muzejski materijal, kao što je moguće vidjeti u "ličnim kartama" pojedinih muzejskih jedinica najrazličitijeg je karaktera: arheološka građa, pisani i štampani dokumenti, ratni materijal (oružje, zastave, uniforme, grbovi), mobilijar, etnografski predmeti najrazličitije vrste) koji pokrivaju cijelu etnografsku topiku današnje Crne Gore, umjetnička djela (svete slike-ikone, slike, skulpture, grafike, crteže, instalacije koje vremenski pripadaju intervalu srednji vijek - kraj XX vijeka).
Posebnu draž predstavljaju muzejske jedinice posvećene konkretnim ličnostima: Petru II Petroviću Njegošu i poslednjem crnogorskom kralju Nikoli I Petroviću Njegošu.
|
